Để xác định việc cần sửa trước trong SEO, hãy bắt đầu với một trang và một nhiệm vụ cụ thể của người đọc. Kiểm tra xem trang có phù hợp với ý định tìm kiếm, có thể được thu thập dữ liệu và lập chỉ mục, trả lời rõ câu hỏi, hoạt động tốt trên các thiết bị phổ biến và tạo ra kết quả đo lường được hay không. Hãy sửa mắt xích đầu tiên gặp vấn đề thay vì lập tức thay đổi từ khóa, tiêu đề hoặc plugin.
Quy trình này áp dụng cho bài viết mới, trang dịch vụ, trang sản phẩm hoặc trang hiện có nhận được lượt hiển thị nhưng ít lượt nhấp. Bạn cần quyền chỉnh sửa trang và URL đã xuất bản của trang đó. Bạn cũng nên có quyền truy cập Google Search Console để kiểm tra việc lập chỉ mục và hiệu suất. Những thay đổi trong tìm kiếm có thể mất từ vài giờ đến vài tháng mới hiển thị, tùy thuộc vào trang và loại thay đổi (theo Google Search Central).
Hiểu SEO có thể và không thể cải thiện điều gì
Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm (SEO) là quá trình giúp công cụ tìm kiếm hiểu một trang và giúp người tìm kiếm đánh giá trang đó có phù hợp với họ hay không. SEO có thể cải thiện độ rõ ràng, khả năng được tìm thấy, khả năng sử dụng và điều kiện đủ để trang xuất hiện trên kết quả tìm kiếm. SEO không thể buộc một trang đạt một vị trí cụ thể.
Hãy chẩn đoán riêng từng điều kiện sau:
- Mức độ phù hợp: Trang có giải quyết đúng nhiệm vụ đằng sau truy vấn tìm kiếm không?
- Chất lượng: Thông tin có hữu ích, rõ ràng, chính xác và đủ đầy cho nhiệm vụ đó không?
- Khả năng được tìm thấy: Công cụ tìm kiếm có thể tìm thấy trang thông qua liên kết, sơ đồ trang web hoặc các tín hiệu khác không?
- Khả năng truy cập: Trình thu thập dữ liệu có thể truy cập và hiển thị phần nội dung quan trọng không?
- Điều kiện xuất hiện: Trang có tránh những hành vi vi phạm chính sách chống spam trong tìm kiếm không?
- Đo lường: Bạn có thể xác định những thay đổi về lượt hiển thị, lượt nhấp hoặc các hành động có giá trị không?
Các yêu cầu kỹ thuật, chính sách chống spam và hướng dẫn thực hành tốt nhất của Google mô tả những khía cạnh này. Việc đáp ứng các yêu cầu giúp trang đủ điều kiện xuất hiện, nhưng không bảo đảm trang sẽ được thu thập dữ liệu, lập chỉ mục hoặc đạt một thứ hạng cụ thể (theo Google Search Central).
Xác định một trang và một nhiệm vụ của người đọc
Đừng bắt đầu bằng việc cố tối ưu toàn bộ website. Hãy chọn một trang và viết ra kết quả bạn muốn khách truy cập đạt được.
| Loại trang | Nhiệm vụ của người đọc | Kết quả hữu ích của trang |
|---|---|---|
| Bài viết hướng dẫn | Học cách hoàn thành một nhiệm vụ | Người đọc có thể thực hiện các bước một cách an toàn |
| Trang dịch vụ | Quyết định có liên hệ với nhà cung cấp hay không | Người đọc hiểu dịch vụ, các giới hạn và bước tiếp theo |
| Trang sản phẩm | So sánh một sản phẩm với các lựa chọn thay thế | Người đọc có thể đánh giá mức độ phù hợp, chi phí và các ràng buộc |
| Trang tham khảo | Xác nhận một thông tin hoặc định nghĩa | Người đọc tìm thấy câu trả lời trực tiếp, có căn cứ rõ ràng |
Ví dụ minh họa: Giả sử bạn muốn cải thiện một trang về hiệu suất website. Nhiệm vụ của trang không đơn giản là “xếp hạng với từ khóa hiệu suất”. Nhiệm vụ đó có thể là “giúp người mới xác định nên sử dụng công cụ hiệu suất nào trước”. Quyết định này cần định hướng cho tiêu đề, các đề mục, ví dụ, liên kết nội bộ và bước tiếp theo.
Hãy viết bản mô tả ngắn gọn trong một câu trước khi chỉnh sửa:
Primary reader: a beginner managing a small website
Search task: choose the first performance measurement tool
Page promise: explain what each tool measures and what to do with the result
Next action: run one test and record the main findingNếu không thể trình bày rõ nhiệm vụ, việc chỉnh sửa từ khóa vẫn còn quá sớm. Hãy bắt đầu từ vấn đề của người đọc.
Đưa trang phù hợp với ý định tìm kiếm
Ý định tìm kiếm là mục đích có khả năng đứng sau một truy vấn. “SEO basics” có thể cho thấy người dùng muốn tìm hiểu, trong khi “SEO consultant near me” gợi ý một quyết định mang tính thương mại. Một trang trả lời sai mục đích có thể được viết tốt nhưng vẫn khiến người đọc thất vọng.
- Viết truy vấn hoặc chủ đề mà trang được thiết kế để giải đáp.
- Xem xét các loại kết quả được hiển thị cho truy vấn đó.
- Ghi chú xem các kết quả đó là hướng dẫn, trang sản phẩm, danh sách địa phương, công cụ, định nghĩa hay tin tức.
- Chọn định dạng trang đáp ứng cùng một nhu cầu cốt lõi.
- Bổ sung một điểm khác biệt hữu ích, chẳng hạn như ví dụ minh họa có lời giải hoặc quy trình hỗ trợ ra quyết định, thay vì sao chép các trang cạnh tranh.
Dùng việc xem xét này để chọn định dạng trang, không phải để bắt chước cách diễn đạt. Nếu chủ đề còn mới với bạn, hãy bắt đầu bằng phần giải thích SEO cho người mới bắt đầu này trước khi xây dựng chiến lược nội dung lớn hơn.
Cải thiện trang sau khi chẩn đoán
Viết tiêu đề và phần mở đầu cụ thể
Tiêu đề cần xác định rõ chủ đề và đưa ra một cam kết hợp lý. Sử dụng chủ đề chính một cách tự nhiên, không lặp lại gượng ép. Phần mở đầu nên nhanh chóng trả lời câu hỏi chính và cho người đọc biết họ có thể làm gì tiếp theo.
Tiêu đề yếu: Hiệu suất website
Tiêu đề tốt hơn: Nên dùng công cụ nào trước để đo hiệu suất website?
Tiêu đề thứ hai xác định quyết định mà trang giúp người đọc đưa ra. Cách này hữu ích hơn việc thêm nhiều từ khóa liên quan vào tiêu đề đầu tiên.
Tổ chức nội dung xoay quanh quyết định và hành động
Dùng các đề mục mô tả điều người đọc sẽ học, quyết định, thực hiện hoặc kiểm tra. Giải thích các thuật ngữ chuyên môn ngay lần đầu sử dụng. Chỉ dùng đoạn văn ngắn, danh sách, bảng hoặc mã khi chúng giúp người đọc hiểu rõ hơn.
Một cấu trúc trang thực tế thường bao gồm:
- Câu trả lời hoặc kết quả trực tiếp.
- Các giả định và điều kiện tiên quyết.
- Quy trình hoặc phần giải thích chính.
- Một ví dụ sử dụng dữ liệu đầu vào giả định được ghi nhãn rõ ràng.
- Các lỗi thường gặp và cách xử lý khi kết quả mong đợi không xuất hiện.
- Bước xác minh và hành động tiếp theo hợp lý.
Sử dụng chính xác liên kết, hình ảnh, siêu dữ liệu và dữ liệu có cấu trúc
Liên kết đến các trang liên quan bằng văn bản neo mô tả rõ nội dung đích. Dùng văn bản thay thế có ý nghĩa cho hình ảnh mang thông tin và không đặt thông tin thiết yếu chỉ bên trong hình ảnh. Mô tả meta có thể tóm tắt nội dung trang cho người tìm kiếm, nhưng công cụ tìm kiếm có thể hiển thị đoạn văn bản khác.
Dữ liệu có cấu trúc là tùy chọn. Chỉ thêm dữ liệu này khi định dạng phù hợp với trang, mô tả chính xác nội dung hiển thị và có liên quan, đồng thời có thể được duy trì. Dữ liệu có cấu trúc không thay thế cho một câu trả lời hữu ích.
Kiểm tra xem trang có thể được tìm thấy và lập chỉ mục hay không
Thu thập dữ liệu là quá trình công cụ tìm kiếm truy xuất một trang. Lập chỉ mục là quá trình lưu trữ và đánh giá trang đó để có thể hiển thị. Một trang có thể truy cập được nhưng vẫn không xuất hiện cho một truy vấn, vì vậy hãy kiểm tra riêng từng giai đoạn này.
- Kiểm tra trang trực tiếp trong cửa sổ trình duyệt riêng tư. Trên thiết bị của bạn, mở URL đã xuất bản sau khi đăng xuất hoặc trong cửa sổ riêng tư. Xác nhận rằng trang tải được mà không hiện màn hình đăng nhập, chuyển hướng bất ngờ hoặc lỗi.
- Kiểm tra URL trong Google Search Console. Mở Search Console cho đúng thuộc tính, chọn Kiểm tra URL, dán URL công khai chính xác và xem trạng thái lập chỉ mục được báo cáo. Nếu trang chưa được lập chỉ mục và báo cáo cung cấp tùy chọn yêu cầu hợp lệ, hãy gửi yêu cầu một lần sau khi khắc phục vấn đề nguyên nhân. Việc gửi yêu cầu không bảo đảm trang sẽ được lập chỉ mục.
- Kiểm tra mã nguồn trang hoặc cài đặt CMS. Tìm chỉ thị
noindexvô tình được thiết lập và xác nhận rằng URL chuẩn trỏ đến URL công khai dự kiến. Nếu không quen chỉnh sửa mã nguồn hoặc cài đặt CMS, hãy nhờ quản trị viên website kiểm tra. - Kiểm tra các liên kết nội bộ. Từ một trang khác có thể được phát hiện, hãy nhấp vào liên kết HTML thông thường dẫn đến trang đích. Xác nhận rằng liên kết đưa bạn đến đúng URL chuẩn.
- Xem lại sitemap. Nếu website sử dụng sitemap XML, hãy xác nhận rằng URL công khai chuẩn được đưa vào sitemap và sitemap có thể được công cụ tìm kiếm truy cập. Trong Search Console, xem lại trạng thái sitemap nếu sitemap đã được gửi.
Kết quả mong đợi là một trang có thể truy cập công khai bằng URL chuẩn dự kiến, không có noindexvô tình được thiết lập, có ít nhất một liên kết nội bộ có thể được phát hiện và có mục nhập sitemap nhất quán nếu website sử dụng sitemap. Nếu Kiểm tra URL báo cáo vấn đề chặn truy cập, hãy khắc phục vấn đề đó trước rồi kiểm tra lại URL.
Một robots.txt tệp kiểm soát quyền truy cập khi thu thập dữ liệu; đây không phải công cụ phù hợp để reliably xóa một trang đã được lập chỉ mục khỏi kết quả tìm kiếm. Với trang không nên xuất hiện, hãy dùng quy tắc noindex phù hợp hoặc hạn chế quyền truy cập, tùy theo yêu cầu (theo Google Search Central). Để xem quy trình đầy đủ hơn, hãy tham khảo hướng dẫn giúp Google thu thập dữ liệu và lập chỉ mục website đúng cách.
Kiểm tra khả năng sử dụng và hiệu suất thay vì chạy theo một điểm số
Trang cần hoạt động tốt trên các kích thước màn hình di động và máy tính để bàn phổ biến, tải nội dung chính một cách ổn định, sử dụng văn bản dễ đọc và cung cấp các điều khiển mà người dùng có thể thao tác. Hiệu suất rất quan trọng, nhưng điểm số nên dẫn đến một cải thiện cụ thể thay vì trở thành mục tiêu tự thân.
Hãy kiểm tra trang trực tiếp như một người mới bắt đầu:
- Trong vài giây, tôi có thể biết trang này giải đáp điều gì không?
- Tôi có thể đọc nội dung chính trên màn hình hẹp mà không phải cuộn ngang không?
- Hình ảnh, menu hoặc quảng cáo có che khuất phần trả lời không?
- Tôi có thể thực hiện hành động chính bằng bàn phím hoặc thiết bị cảm ứng không?
- Trang có còn dễ hiểu nếu hình ảnh trang trí hoặc tập lệnh bị lỗi không?
Khi xảy ra lỗi, hãy ghi lại thiết bị, trình duyệt, URL và vấn đề hiển thị. Sử dụng quy trình đo lường hiệu suất dành cho người mới bắt đầu để quyết định nên kiểm tra công cụ và chỉ số nào trước. Nếu cần xử lý bố cục dành riêng cho thiết bị di động, hãy xem hướng dẫn thực tế về tối ưu hóa website trên thiết bị di động.
Đo lường thay đổi trong Search Console
Trước khi chỉnh sửa, hãy ghi lại URL của trang, ngày thực hiện và chính xác những thay đổi bạn định thực hiện. Sau khi xuất bản, hãy so sánh một khoảng thời gian phù hợp trước và sau thay đổi, thay vì đánh giá kết quả chỉ từ dữ liệu của một ngày. Khoảng thời gian so sánh phù hợp phụ thuộc vào lưu lượng truy cập của website và lượng dữ liệu hiện có.
Trong báo cáo Hiệu suất của Search Console, hãy xem xét:
- Lượt hiển thị: số lần trang xuất hiện trên Google Tìm kiếm.
- Lượt nhấp: số lần người tìm kiếm truy cập từ một kết quả.
- Tỷ lệ nhấp (CTR): số lượt nhấp chia cho số lượt hiển thị.
- Truy vấn: các lượt tìm kiếm liên quan đến trang.
- Thiết bị và quốc gia: các phân khúc hữu ích khi đối tượng hoặc trải nghiệm có sự khác biệt.
Lọc báo cáo theo URL của trang, sau đó so sánh cùng một trang trong các khoảng thời gian phù hợp. Search Console có thể hiển thị trang, truy vấn, quốc gia, thiết bị và diện mạo trên Tìm kiếm. Hãy xem vị trí trung bình là thông tin bối cảnh, không phải chỉ số thành công duy nhất; số lượt hiển thị, lượt nhấp và mức độ hữu ích của các lượt truy cập có được thường là cơ sở tốt hơn để ra quyết định (theo Google Search Console Help).
| Quan sát | Bước tiếp theo có thể thực hiện |
|---|---|
| Ít lượt hiển thị | Kiểm tra mục đích tìm kiếm, mức độ phù hợp của chủ đề, liên kết nội bộ, khả năng lập chỉ mục và việc trang có cung cấp câu trả lời khác biệt hay không. |
| Nhiều lượt hiển thị nhưng CTR thấp | Đối chiếu tiêu đề và đoạn trích với nội dung thực tế của trang cũng như kỳ vọng của người tìm kiếm; không đưa ra lời hứa gây hiểu lầm. |
| Có lượt nhấp nhưng ít hành động hữu ích | Cải thiện câu trả lời, độ rõ ràng, các tín hiệu tạo dựng niềm tin và bước tiếp theo. Kiểm tra xem trang có thu hút sai đối tượng hay không. |
| Lưu lượng truy cập giảm đột ngột | Kiểm tra các thay đổi kỹ thuật, tính mùa vụ, cơ cấu truy vấn, đối thủ cạnh tranh và những thay đổi trong hệ thống tìm kiếm trước khi viết lại toàn bộ nội dung. |
Dữ liệu Search Console không đầy đủ trong một số trường hợp, bao gồm các truy vấn đã ẩn danh và giới hạn báo cáo. Hãy sử dụng xu hướng và mô hình thay đổi, thay vì xem mọi con số là bản ghi đầy đủ về hành vi người dùng.
Tránh các lối tắt gây ra vấn đề về tìm kiếm hoặc bảo mật
Không mua liên kết nhằm thao túng thứ hạng, xuất bản hàng loạt trang sao chép, ẩn văn bản với người dùng, tạo các trang trung gian (doorway page) hoặc sản xuất khối lượng lớn nội dung giá trị thấp chỉ để thu hút lưu lượng từ tìm kiếm. Những hành vi này có thể làm giảm khả năng hiển thị hoặc khiến các trang bị loại khỏi các tính năng tìm kiếm (theo Google Search Central).
SEO cũng có khía cạnh bảo mật. Hãy duy trì hệ thống quản trị nội dung (CMS), giao diện, plugin, các thành phần phụ thuộc và tài khoản quản trị viên ở trạng thái được cập nhật, bảo trì đầy đủ. Website bị xâm nhập có thể bị chèn các trang không mong muốn, lệnh chuyển hướng hoặc tập lệnh độc hại, gây hại cho người dùng và khả năng hiển thị trên công cụ tìm kiếm. Đối với website WordPress, hãy xem danh sách kiểm tra bảo mật dành cho người mới bắt đầu về tài khoản và quyền truy cập.
Lập nhật ký thay đổi và chuẩn bị phương án khôi phục an toàn
Hãy thực hiện thay đổi theo từng đợt nhỏ và ghi chép đầy đủ. Trước khi chỉnh sửa, hãy lưu lại tiêu đề, nội dung, metadata, liên kết, thiết lập URL chuẩn (canonical) và các thiết lập kỹ thuật khác mà bạn sẽ thay đổi. Sao lưu website là một phương án khôi phục bổ sung, nhưng không nên là hồ sơ duy nhất về phiên bản trang trước đó.
Nếu hiệu suất giảm hoặc trang phát sinh vấn đề kỹ thuật:
- Ghi lại thời điểm thay đổi được xuất bản và chính xác những gì đã thay đổi.
- Kiểm tra xem thời điểm, các URL bị ảnh hưởng và vấn đề quan sát được có ủng hộ mối liên hệ này hay không; đừng mặc định rằng tương quan chứng minh quan hệ nhân quả.
- Khôi phục nội dung hoặc thiết lập trước đó nếu thay đổi rõ ràng gây hại hoặc làm hỏng kỹ thuật.
- Mở URL trực tiếp và xác nhận trang, URL chuẩn (canonical), các liên kết nội bộ và chỉ thị lập chỉ mục đều chính xác.
- Kiểm tra lại URL trong Search Console nếu vấn đề liên quan đến lập chỉ mục hoặc khả năng truy cập.
- Chờ đủ dữ liệu trước khi thử nghiệm một phương án thay thế nhỏ hơn.
Khôi phục sẽ đưa trang về một trạng thái đã biết; việc này không đảm bảo hiệu suất tìm kiếm trước đó sẽ trở lại ngay lập tức. Hệ thống tìm kiếm có thể cần thu thập lại dữ liệu và đánh giá lại URL.
Danh sách kiểm tra hoàn thành SEO cho người mới bắt đầu
- Tôi có thể nêu nhiệm vụ của người đọc trong một câu.
- Định dạng trang phù hợp với nhiệm vụ đó.
- Tiêu đề, phần mở đầu và các tiêu đề mục mô tả đúng câu trả lời thực tế.
- Nội dung có một ví dụ hữu ích hoặc công cụ hỗ trợ ra quyết định.
- Trang dễ đọc và dễ sử dụng trên thiết bị di động lẫn máy tính để bàn.
- URL trực tiếp, URL chuẩn (canonical), liên kết nội bộ, trạng thái trong sơ đồ website và các chỉ thị lập chỉ mục đều phù hợp.
- Trang không sử dụng nội dung sao chép hoặc các thủ thuật đánh lừa, thao túng.
- Tôi đã ghi lại ngày thay đổi và xác định các chỉ số trong Search Console sẽ xem xét.
- Tôi đã lưu phiên bản trước đó hoặc biết cách khôi phục phiên bản này.
Điểm khởi đầu đáng tin cậy cho SEO không phải là một plugin, lời hứa về thứ hạng hay một danh sách dài các từ khóa. Đó là một nhiệm vụ rõ ràng dành cho người đọc, tiếp đến là một trang giải quyết được nhiệm vụ đó, một bước kiểm tra kỹ thuật để xác nhận khả năng truy cập và một vòng lặp đo lường giúp định hướng lần cải thiện tiếp theo.
Nguồn tham khảo
