Luật Thương mại điện tử 2025 người bán cần biết không chỉ liên quan đến sàn giao dịch mà còn tác động đến hoạt động bán hàng qua mạng xã hội, livestream và tiếp thị liên kết. Theo thông tin được công bố, Luật Thương mại điện tử số 122/2025/QH15 được ban hành ngày 10/12/2025 và Luật TMĐT có hiệu lực 1/7/2026. Trong thời gian chuyển tiếp, tôi khuyến nghị bạn rà soát quy trình, nội dung quảng bá và hồ sơ giao dịch thay vì chờ đến sát thời điểm áp dụng.
Bài viết này là checklist thực hành ở mức tổng quan, không thay thế tư vấn pháp lý cho từng mô hình kinh doanh. Bạn cần đối chiếu văn bản chính thức và các nghị định, thông tư hướng dẫn khi được ban hành.
Luật Thương mại điện tử 2025 người bán cần biết gì?
Điểm quan trọng của khung pháp lý mới là cách tiếp cận rộng hơn đối với hoạt động thương mại điện tử. Người bán không nên chỉ hiểu “kinh doanh online” là đăng sản phẩm trên một sàn. Bán hàng trên website, ứng dụng, mạng xã hội, nền tảng có tính năng phát trực tiếp hoặc thông qua cộng tác viên đều có thể phát sinh nghĩa vụ tương ứng.
1. Xác định đúng vai trò của bạn
Trước tiên, hãy lập sơ đồ mô hình kinh doanh và xác định bạn là người bán hàng, chủ sở hữu website hoặc ứng dụng, đơn vị vận hành nền tảng, người livestream, hay bên giới thiệu sản phẩm. Một cá nhân có thể đồng thời giữ nhiều vai trò. Mỗi vai trò có thể kéo theo yêu cầu khác nhau về công khai thông tin, quản lý nội dung, xử lý khiếu nại và phối hợp với cơ quan quản lý.
- Ghi rõ chủ thể bán hàng, địa chỉ liên hệ và thông tin đăng ký phù hợp.
- Xác định ai chịu trách nhiệm về giá, tồn kho, giao hàng, đổi trả và bảo hành.
- Lưu thỏa thuận với nền tảng, nhãn hàng, đơn vị vận chuyển và đối tác affiliate.
- Phân biệt hàng hóa tự bán với sản phẩm chỉ được giới thiệu hoặc nhận hoa hồng.
2. Chuẩn hóa thông tin sản phẩm và giao dịch
Thông tin trước giao dịch cần rõ ràng, dễ truy cập và không gây hiểu nhầm. Tùy loại hàng hóa, bạn nên công khai tên sản phẩm, đặc điểm, xuất xứ, giá, phí liên quan, phương thức thanh toán, giao nhận, điều kiện đổi trả và bảo hành. Nội dung quảng cáo phải nhất quán với hàng hóa thực tế; không dùng tuyên bố tuyệt đối hoặc công dụng vượt quá tài liệu chứng minh.
Hãy lưu phiên bản nội dung đã đăng, hình ảnh, video, kịch bản livestream, bảng giá và thông báo khuyến mại. Hồ sơ này giúp bạn giải thích nguồn gốc thông tin khi có khiếu nại hoặc yêu cầu kiểm tra.
Checklist tuân thủ cho livestream và affiliate
3. Quy trình cho livestream bán hàng
Quy định livestream bán hàng nên được chuyển thành quy trình cụ thể thay vì chỉ nhắc người dẫn “nói đúng”. Trước buổi phát, người bán cần kiểm tra giấy tờ, nguồn gốc sản phẩm, giá niêm yết, điều kiện khuyến mại và các giới hạn khi quảng cáo nhóm hàng đặc thù.
- Chuẩn bị: lập danh sách sản phẩm, thông tin bắt buộc, giá bán và chính sách giao dịch.
- Kiểm duyệt kịch bản: loại bỏ tuyên bố thiếu căn cứ, cam kết kết quả chắc chắn hoặc nội dung dễ gây nhầm lẫn.
- Công khai chủ thể: cho người xem biết ai bán hàng, cách liên hệ và cách đặt mua.
- Quản lý bình luận: xử lý thông tin sai, lời hứa không được phê duyệt và hành vi giả mạo nhân viên.
- Lưu bằng chứng: lưu bản ghi, nội dung ghim, mã sản phẩm, đơn hàng và các thay đổi về giá.
Người livestream không nên tự ý thay đổi giá, thêm công dụng hoặc khẳng định sản phẩm phù hợp với mọi người nếu chưa có căn cứ. Nếu livestream thuê người nổi tiếng hoặc cộng tác viên, hợp đồng cần quy định rõ phạm vi phát ngôn, quy trình duyệt nội dung và trách nhiệm khi thông tin vi phạm.
4. Checklist affiliate marketing Việt Nam
Với affiliate marketing Việt Nam, bạn nên phân biệt ba lớp trách nhiệm: thương hiệu hoặc nhà bán hàng cung cấp sản phẩm; nền tảng hoặc mạng lưới ghi nhận chuyển đổi; và người làm nội dung giới thiệu sản phẩm. Người nhận hoa hồng cần minh bạch bản chất thương mại của nội dung theo yêu cầu pháp luật và quy định nền tảng áp dụng.
- Thông báo rõ khi liên kết hoặc nội dung có thể tạo hoa hồng.
- Chỉ giới thiệu sản phẩm dựa trên thông tin được cung cấp và có thể kiểm chứng.
- Không tự tạo đánh giá giả, lượt mua giả hoặc khuyến nghị như trải nghiệm cá nhân nếu chưa sử dụng.
- Không che giấu điều kiện quan trọng như giá thay đổi, phí vận chuyển hoặc điều kiện nhận ưu đãi.
- Lưu hợp đồng, brief, nội dung được duyệt, link affiliate và báo cáo thanh toán.
Nhà bán hàng cũng cần kiểm soát mạng lưới affiliate: cung cấp bộ hướng dẫn phát ngôn, danh sách từ ngữ không được dùng, cơ chế báo cáo vi phạm và quyền tạm dừng tài khoản. Việc thuê bên thứ ba quảng bá không tự động loại bỏ trách nhiệm kiểm soát hợp lý của bên bán.
Checklist trách nhiệm người bán online trước 1/7/2026
5. Dữ liệu, khiếu nại và thu hồi
Trách nhiệm người bán online không dừng ở lúc khách bấm đặt hàng. Bạn cần có quy trình tiếp nhận và xử lý yêu cầu, xác nhận đơn, giao hàng, đổi trả, hoàn tiền và giải quyết khiếu nại. Hãy giới hạn quyền truy cập dữ liệu khách hàng, xác định thời gian lưu trữ cần thiết và không sử dụng thông tin cho mục đích khác ngoài phạm vi đã thông báo nếu không có căn cứ phù hợp.
Đối với sản phẩm có nguy cơ lỗi hoặc không bảo đảm an toàn, cần có phương án truy xuất đơn hàng, thông báo khách hàng, thu hồi và phối hợp với nhà sản xuất, nhà phân phối hoặc cơ quan liên quan. Đừng xóa bình luận khiếu nại một cách máy móc; hãy lưu hồ sơ và chuyển sang quy trình xử lý.
6. Kế hoạch 90 ngày
- Ngày 1–30: lập danh mục kênh bán, sản phẩm, đối tác và dữ liệu đang xử lý; rà soát thông tin pháp lý trên từng kênh.
- Ngày 31–60: chuẩn hóa điều khoản giao dịch, chính sách đổi trả, kịch bản livestream, quy tắc affiliate và mẫu phản hồi khiếu nại.
- Ngày 61–90: đào tạo nhân sự, thử nghiệm lưu hồ sơ, kiểm tra quyền truy cập dữ liệu và đánh giá ngẫu nhiên nội dung đã đăng.
Cuối cùng, hãy chỉ định một người phụ trách tuân thủ, lập lịch kiểm tra định kỳ và theo dõi văn bản hướng dẫn mới. Nếu doanh thu, số lượng sản phẩm hoặc mức độ thu thập dữ liệu lớn, bạn nên nhờ luật sư rà soát mô hình cụ thể.
Tóm lại: Luật TMĐT có hiệu lực 1/7/2026 là mốc để doanh nghiệp và cá nhân bán hàng chuẩn bị có hệ thống. Bắt đầu từ việc xác định vai trò, công khai thông tin, kiểm soát livestream và affiliate, lưu hồ sơ giao dịch, bảo vệ dữ liệu và xử lý khiếu nại. Chuẩn bị sớm giúp bạn giảm rủi ro và tạo trải nghiệm đáng tin cậy hơn cho khách hàng.
Nguồn tham khảo
